Beta-HCG

Opis

Beta HCG to podjednostka beta gonadotropiny kosmówkowej – hormonu, którego pomiar jest wykorzystywany w celu potwierdzenia ciąży oraz niektórych jednostek chorobowych. Ludzka gonadotropina kosmówkowa jest produkowana głównie przez komórki trofoblastu, które tworzą zewnętrzną warstwę blastocysty we wczesnym etapie ciąży.

Beta-HCG wspiera funkcję ciałka żółtego, które z kolei produkuje progesteron — hormon niezbędny do utrzymania ciąży na wczesnym etapie. Następnie trofoblast rozwija się w łożysko, które w miarę rozwoju ciąży przejmuje produkcję Beta-HCG i kontynuuje jego wydzielanie do krwi matki.

Wzrost stężenia Beta-HCG obserwuje się w krwi oraz moczu od ok. 10. dnia po zapłodnieniu. Najwyższe stężenie beta HCG we krwi obserwuje się pomiędzy 8 a 10 tygodniem ciąży. Zastosowanie oznaczania beta HCG wykorzystywane jest również w domowych testach ciążowych.

Oprócz potwierdzenia ciąży, ocena beta HCG wykorzystywana jest jako marker nowotworowy, w celu diagnozowania schorzeń trofoblastu oraz nowotworów, które wytwarzają gonadotropinę kosmówkową.

Wskazania

Wskazaniami do wykonania badania poziomu gonadotropiny kosmówkowej jest:

• podejrzenie ciąży,
• ocena przebiegu ciąży,
• wykrycie wad płodu,
• rozpoznanie ciąży pozamacicznej,
• rozpoznanie samoistnego poronienia,
• podejrzenie nowotworów jajnika oraz nowotworów o podłożu łożyskowym, np. rak kosmówki.

U mężczyzn ocena stężenia gonadotropiny kosmówkowej przydaje się w celu diagnozowania oraz monitorowania postępów leczenia onkologicznego w przypadku raka jądra.

Przebieg badania

Badanie stężenia beta-HCG nie wymaga specjalnego przygotowania. Wyniki nie są zależne od czynników zewnętrznych. W razie wątpliwości warto skonsultować je z lekarzem, który szczegółowo wyjaśni wszystkie kwestie związane z badaniem.

Ocena stężenia beta-HCG wymaga jedynie pobrania próbki krwi żylnej. W celu właściwej interpretacji wyników badania stężeń beta HCG we krwi każdorazowo należy zestawić otrzymane rezultaty z wartościami referencyjnymi zapisanymi na dokumentacji wydawanej osobie badanej.

Interpretacja wyników

Podwyższone beta HCG obserwuje się przede wszystkim w ciąży — dzięki temu możliwe staje się jej wczesne wykrycie, już od momentu zapłodnienia komórki jajowej przez plemnik. 

Oprócz potwierdzenia ciąży u kobiet, podwyższone beta-HCG obserwuje się w przypadku: 

• ciąży pozamacicznej, 
• raka jajnika, 
• chorobie trofoblastycznej, 
• raka jądra, 
• innych nowotworów niezaliczanych do chorób trofoblastycznych, 
• hipogonadyzmie. 

Szczyt wartości stężenia beta HCG przypada między 8. a 10. tygodniem ciąży — regularne monitorowanie dostarcza informacji o standardowym jej przebiegu. U kobiet z podejrzeniem ciąży pozamacicznej, przyrost gonadotropiny kosmówkowej następuje o wiele wolniej, niż w przypadku prawidłowej ciąży. 

Każdy wynik należy skonsultować z lekarzem specjalistą w celu ustalenia dalszej diagnostyki lub planu leczenia. 

Niski poziom beta-HCG (gonadotropiny kosmówkowej beta) w ciąży może świadczyć o: 

• nieprawidłowym rozwoju ciąży – np. ryzyku poronienia lub ciąży pozamacicznej, 
• błędnym określeniu wieku ciąży – jeśli ciąża jest młodsza, niż wskazuje obliczony wiek, 
• zatrzymaniu rozwoju zarodka – tzw. ciąży bezzarodkowej (pusty pęcherzyk ciążowy). 

W przypadku wyniku odbiegającego od normy, konieczna jest dalsza diagnostyka, np. ponowne oznaczenie beta-HCG w odstępie 48-72 godzin (ocena dynamiki wzrostu) oraz badanie ultrasonograficzne, aby dokładniej ocenić sytuację kliniczną.